GENCDURUS

Basketbol Türkiye'de ilk defa 1904 yilinda Amerikan Robert Koleji ögrencileri tarafindan oynandi. Galatasaray Lisesi’nin en eski beden egitimi ögretmenlerinden ve ilk devrin en ünlü kalecilerinden Ahmet Robenson (izciligi de Türkiye’de o baslatmisti (1911). 1911 yilinda eline geçen bir Amerikan dergisinde rastladigi bu sporu ögrencilerine oynatmak için tesebbüse geçti. Onar kisiilik takimlar arasinda yapilan ilk maçta yirmi oyuncunun hepsi sakatlandi, çünkü oyun kurallari dogru olarak bilinmiyordu.


Türk basketbol takimlarinin kuruldugu 1935 yilina kadar herhangi bir gelisme olmadi. ilk milli basketbol takimi 24 Haziran 1936'da Yunanistan milli takimiyla Beyoglu Halkevi Spor Salonu’nda ilk maçini oynadi. Bu maçi 49-12 kazanan ilk milli basketbol takimi su oyunculardan kuruluydu: Naili Moran (kaptan), Sadri Usuoglu, Feridun Koray, Jak Habib, Dionis Sakalak, Hayri Arsebuk, Hazdayi Penso, Nihat Ertug. 1936'dan 1959'a kadar basketbol 'Spor Oyunlari Federasyonu' adi altinda kurulan bir federasyonun içinde voleybol ve hentbol ile birlikte yürütüldü. 1 Mart 1959'da Türkiye Basketbol Federasyonu resmen kuruldu. Önceleri istanbul, Ankara ve izmir bölgelerine dayanan basketbol faaliyeti, mahalli lig maçlariyla bu bölgelerin lig birincileri arasinda oynanan lig sampiyonalariyla devam ediyordu. 1966 Yilindan itibaren Deplasmanli Türkiye Ligi basladi.

Türk Basketbol Tarihinin Önemli Anlari


1904 Basketbol, ilk kez Robert College spor salonunda oynandi.

1921 Kayitlara geçen ilk resmi basketbol maçi istanbul Cagaloglu'nda oynandi.

1927 istanbul Basketbol Ligi kuruldu.

1936 Türk Milli Takimi, ilk milli maçinda Yunanistan'i 49-12 yendi. Türkiye, Berlin Olimpiyat Oyunlari'na katildi ve oynadigi maçlarda sili'ye 30-16, Misir'a 33-23 yenilerek ilk turda elendi.

1948 Naili Moran, Londra Olimpiyat Oyunlari'nda final maçi yönetti.

1949 Kahire'de yapilan Avrupa sampiyonasi'ni Türkiye dördüncülükle tamamladi.

1951 17 ülkenin katilimiyla Paris'te yapilan 7.Avrupa sampiyonasi'nda Türkiye altinci sirayi aldi. Türk hakem izzettin Somer, Avrupa sampiyonasi'nin finalini yöneterek, bu alanda bir ilke imza atti.

1952 Türk Milli Takimi, Helsinki Olimpiyat Oyunlari'nda isviçre ve Belçika'yi yendi, Misir ve italya'ya maglup oldu.

1955 Turgut Atakol, 9. Avrupa sampiyonasi'nda final maçini yöneterek bu alanda tarihe geçen ikinci Türk hakemi ünvanini aldi.

1956 Melbourne'da yapilan 5. Dünya Kongresi'nde Turgut Atakol FIBA Teknik Komitesi'ne seçildi ve bu görevi 20 yil araliksiz sürdürdü.

1959 Türkiye, tarihinde ilk kez Avrupa sampiyonasi'na evsahipligi yapti. istanbul inönü Stadi'nda oynanan 11. Avrupa sampiyonasi'nda Sovyetler Birligi sampiyonluga ulasirken, ay-yildizli takim 12. sirada kaldi. Final maçi yöneten ilhan Uyguç, Avrupa sampiyonalari'nda final yöneten üçüncü Türk hakem oldu. Bayanlarda ilk kez Türkiye sampiyonasi yapildi.

1961 Galatasaray, Avrupa sampiyon Klüpler Kupasi'nin ilk turunda Yunan Olympiakos'u 72-71 ve 65-55 yenerek, Avrupa Kupalari'nda tur atlayan ilk temsilcimiz oldu.

1964 ilk kez Bayan Milli Takimi kuruldu.

1966 Deplasmanli Ligi basladi. ilk sampiyonluk sevincini izmir ekibi Altinordu yasadi.

1967 Tunus'ta yapilan 5. Akdeniz Oyunlari'nda Türk Milli Takimi, Yugoslavya ve italya'nin ardindan üçüncü sirayi aldi.

1969 Hüsamettin Topuzoglu, Napoli'de düzenlenen 16. Avrupa sampiyonasi'nda Sovyetler Birligi ile Yugoslavya arasinda oynanan final maçini yönetti.

1971 izmir'de yapilan 6. Akdeniz Oyunlari'nda Türkiye, finalde Yugoslavya'ya yenilerek ikinci oldu.

1973 Barcelona'daki 18. Avrupa sampiyonasi'ni sekizinci sirada tamamlayan Türkiye, 1951'den sonra en iyi derecesini yapti.

1977 Fransa'da düzenlenen Avrupa Yildizlar sampiyonasi'nda Türk Milli Takimi sampiyonluga
ulasti.

1981 Avrupa sampiyonasi Elemeleri (Challenge Round) izmir ve istanbul'da oynandi. Türk Milli Takimi, Almanya, Yunanistan ve ingiltere ile birlikte finallere katilma hakkini kazandi. ilk kez bir Türk basketbolcu (Efe Aydan) Avrupa Karmasi'na davet edildi. Sofya'da yapilan Balkan sampiyonasi'nda Türkiye, tarihinde ilk kez sampiyonlugu kazandi.

1987 Suriye'nin Lazkiye kentinde düzenlenen Akdeniz Oyunlari'nda Milli Takim altin madalyanin sahibi oldu.

1990 Efes Pilsen, Avrupa Koraç Kupasi'nda çeyrek finale yükselen ilk Türk takimi oldu.

1992 istanbul Abdi ipekçi Spor Salonu Avrupa sampiyon Kulüpler Kupasi Final Four'una evsahipligi yapti. sampiyonlugu Yugoslav ekibi Partizan kazandi.

1993 Efes Pilsen, Avrupa Kulüpler Kupasi'nda finale kadar yükselerek Türk basketbolunun basari çitasini yükseltti. Torino'da oynan final maçinda Yunan Aris, Efes Pilsen'i 50-48 yendi. Türk Milli Takimi, 12 yil aradan sonra katilma hakkini kazandigi Avrupa sampiyonasi'nda italya ile birlikte dokuzuncu sirayi paylasti. Türkiye, Avrupa Yildizlar sampiyonasi'na evsahipligi yapti. (Trabzon, Giresun ve Samsun)

1995 Avrupa Kulüpler Kupasi finali, istanbul Abdi ipekçi spor Salonu'nda oynandi ve kupayi
italyan Benetton kazandi. Ünlü basketbolcu Magic Johnson'un da yer aldigi "Magic All
Stars" takimi istanbul'a geldi.

1996 Efes Pilsen, Koraç Kupasi'ni kazanarak Avrupa'da kupa sevinci yasayan ilk Türk takimi ünvanini aldi. Türkiye, 3. Avrupa Ümitler sampiyonasi'na evsahipligi yapti. ilk Eurostars organizasyonu, istanbul'da yapildi.

1997 Türk Milli Takimi, Barcelona'da yapilan 30. Avrupa sampiyonasi'nda sekizinci sirayi alarak 24 yil sonra en iyi derecesine ulasti. Bayan Milli Takimi, Bari'de yapilan Akdeniz Oyunlari'nda gümüs madalya kazandi. Ümit Milli Takim, Avustralya'da düzenlenen Dünya Ümitler sampiyonasi'ni altincilikla noktaladi. Tofas, Koraç Kupasi'nda finale yükselerek, Efes Pilsen'den sonra Avrupa'da final oynayan ikinci Türk takimi oldu.

1998 Türkiye, Eskisehir, Kütahya ve Bursa illerinde düzenlenen Avrupa Genç Bayanlar sampiyonasi'yla ilk kez bayanlarda bir Avrupa sampiyonasi'na evsahipligi yapmis oldu. italya'nin Trapani kentinde yapilan 4. Avrupa Ümitler sampiyonasi'nda Türkiye üçüncü sirayi aldi ve bronz madalya kazandi.

1999 Galatasaray Bayan Takimi, Final Four'a yükselerek, Türk basketbolundaki gelismenin yalnizca erkek takimlariyla sinirli olmadigini kanitladi. Türkiye, Slovenya'da yapilan Avrupa Yildizlar sampiyonasi'ni üçüncülükle noktaladi. Türk Milli Takimi, 31. Avrupa sampiyonasi'nda bir önceki turnuvada oldugu gibi sekizinci sirayi aldi.Mirsad Türkcan NBA tarihinde oynayan ilk Türk basketbolcu oldu.

2000 Efes Pilsen Euro League'de de Final Four'a yükselerek Türk basketbolunda yillardir özlenen bir basariya imza atti.

2001 Türk Milli Takimi, 12 Dev Adam, bir ilki gerçeklestirerek ülkemizde yapilan Avrupa Basketbol sampiyonasi’nda (EuroBasket 2001) Yugoslavya’ya karsi final oynadi.

2005 Avrupa Basketbol sampiyonasi Eleme Maçinda mücadele eden 12 Dev Adam, dördüncü maçinda Almanya'ya 66-57 yenilerek elendi.